Praktijk voor GGZ en Mediation

ZORGPRAKTIJK ZEEUWS-VLAANDEREN

    PSYCHOTHERAPIE 

Psychologie

INLEIDING









Psychologie is een academische discipline die zich bezig houdt met innerlijk leven (kennen, voelen en streven) en het gedrag van mensen.


Zij doet dit over het algemeen door het volgen van een wetenschappelijke methode, maar in sommige gevallen doet zij beroep op symbolische interpretatie en kritische analyse, naar het voorbeeld van andere sociale wetenschappen.
Het doel van psychologie is het verwerven van kennis omtrent het doen en laten van in het bijzonder mensen zowel in hun alledaagse omgeving als onder bijzondere omstandigheden.

Psychologie en psychologische hulpverlening is van groot maatschappelijk belang, mede ook door de connotaties die het woord 'psychologie' bij het alledaagse taalgebruik oproept. Daarbij denkt men immers in de eerste plaats aan de motieven, emoties en gedachten die een mens tot bepaalde handelingen brengen, waarbij de motieven ook nog eens volkomen onbewust kunnen zijn.

Zich uitsluitend beperken tot het uiterlijk waarneembare en meetbare gedrag is uit strikt wetenschappelijk oogpunt te verkiezen, maar veel van de psychologie voltrekt zich in het verborgene van het brein van individuele mensen, en wie het gedrag van mensen wil verklaren en begrijpen wil kan niet zonder theorieën over de werking van al die niet objectief waarneembare processen in de hersenen.


Psychologische hulpverlening

Goed beschouwd is psychologische hulpverlening gewoon een vorm van contact, waarbij de ene mens de andere mens helpt om in zijn mens-zijn volledig tot zijn of haar recht te komen. Ieder mens heeft wel eens moeite met voelen, denken of doen.
Meestal kunnen we dat zelf wel oplossen. Soms gaat het ons begrip te boven en om te voorkomen dat we problemen krijgen of ziek worden, kan het verstandig zijn een ander (vakkundig) mens te hulp te vragen.

Een therapeut in de psychologie is een mens die er zijn beroep van heeft gemaakt om zijn medemens te helpen met dat voelen, denken of doen.
Psychotherapie is de verzamelnaam voor alle (reguliere en alternatieve) therapieën die zich met de psyche bezighouden. 


Lichamelijke gezondheid

Een arts is ook een therapeut, maar een die zich bezighoudt met de gezondheid van ons lichaam.
Wanneer je bijvoorbeeld longontsteking hebt, schrijft een arts een medicijn voor. Het enige wat je zelf nog hoeft te doen is je lichaam rust gunnen om alle energie in te kunnen zetten voor de genezing.

Bij psychologische hulpverlening werkt dat anders. Daar is de therapeut 'slechts' de gids die je helpt om zelf de plekken in je innerlijk te vinden die pijnlijk of beschadigd zijn. Hij of zij helpt je ook om daar die plekken te zoeken en te vinden, waar je unieke eigen kracht en mogelijkheden aanwezig zijn. Soms zijn die duidelijk zichtbaar aan de oppervlakte. Soms zijn ze ver weg verborgen in het onderbewuste.

De therapeut helpt je om zelf die plekken te observeren en te beschrijven. Hij of zij helpt je ook om zelf te bedenken en/of voelen welke je wilt veranderen en welke je wilt behouden, of wellicht zelfs wilt koesteren. Vervolgens gaat de therapeut samen met je aan de slag om die verandering tot stand te brengen.
 

Psychische klachten

Soms lijkt het of je een klacht hebt dat groter is dan jezelf. Bijvoorbeeld, dat je je altijd zo verschrikkelijk onzeker voelt. Of dat je geplaagd wordt door herinneringen. Of dat je iemand zo diep haat dat je er misselijk van wordt.

Iedereen ervaart in zijn leven geregeld psychische klachten en moet op straffe van ziek worden, antwoorden vinden die hem dan rust verschaffen.
Meestal zijn het vragen en problemen die je ervaart in je bestaan en in omgang met anderen. Ze hangen samen met de pijn en onrechtvaardigheid
van het leven, de fundamentele eenzaamheid van de mens, en met hoe je een leven vorm geeft en er verantwoording voor neemt.

De essentie van een psychische klacht is dat je zodanig met jezelf en je bestaan omgaat dat je daarbij jezelf, en mogelijk ook anderen, pijn en verdriet doet. De klachten ontstaan in reactie op wat je meemaakt, denkt en voelt, of in het verleden hebt meegemaakt, gedacht of gevoeld.
Ze ontstaan in de interactie met anderen en het andere.


Van klacht naar stoornis

Soms zijn mensen in aanleg zo extreem in hun denken, voelen en gedrag (zoals bijvoorbeeld excessief angstige of depressieve mensen) dat ze problemen die ze in hun leven tegenkomen simpel\weg niet aankunnen. Soms ook maken mensen zeer extreme zaken mee, zoals bijvoorbeeld jarenlange mishandeling of oorlog.
Het kan zijn dat mensen dan niet of maar zeer moeilijk functioneren in het gewone leven. Je spreekt dan van een stoornis.
Counseling helpt dan meestal maar mondjesmaat. Vaak hebben mensen met een stoornis meer baat bij medicijnen, of medicijnen in combinatie met psychotherapie.


Therapie

INLEIDING









Het kan zijn dat je niet lekker in je vel voelt zitten. Misschien ben je somber, ervaar je veel stress, wordt de werkdruk te veel voor je of merk je dat je angstig bent. Zijn er problemen in de relatie of met de kinderen in het gezin. 


Het kan ook zijn dat je regelmatig paniekaanvallen hebt of dat je merkt dat je steeds weer in dezelfde vicieuze cirkel terecht komt waardoor je ontevreden bent hoe je leeft en functioneert.

Wellicht ben je onzeker, of heb je iets vervelends meegemaakt in je leven zoals een trauma of een andere nare gebeurtenis. Misschien heb je geen klachten maar heb je de behoefte om met iemand goed te praten. 

Duidelijk is dat je iets (anders) wilt. 


Praten, verwerken, ervaren en inzicht krijgen zijn de ingredienten voor je persoonlijke groei en om je snel weer beter te voelen. 

Therapie is een fascinerend proces, dat ingrijpend en confronterend kan zijn, maar ook bevrijdend en opluchtend. 

Wat zijn je gevoelens? Wat wil je bereiken? Waar wil je meer grip op, of meer controle over hebben? 

Op basis van je wensen en gevoelens krijg je bij de Praktijk "de brug naar morgen" therapie op maat. 



Verschillende vormen van therapie in de Praktijk voor GGZ en Mediation


  • Aandacht en Acceptatiegerichte Gedragstherapie, ACT
  • Cliëntgerichte therapie
  • Cognitieve Gedragstherapie, CGT
  • Emotion Focused Therapy, EFT
  • Gestalttherapie
  • Integratieve Psychotherapie, IP
  • Neuro Linguïstisch Programmeren, NLP
  • Psychotherapie
  • Psychosociale therapie
  • Systeem therapie en Systemisch werken
  • Voice Dialoque 


Een uitgebreide beschrijving van bovengenoemde vormen van therapie verderop deze pagina.



Nieuwe- en moderne varianten in de 21e eeuw


In het eerste decennia van de 21e eeuw trad er een verschuiving op van de ontwikkeling van de persoonlijke groei naar enerzijds het nieuwe spirituele bewustzijn en anderzijds naar het competentiegerichte begeleiding en ondersteuning. Er ontstonden nieuwe methoden en technieken die steeds meer maatschappelijk werden geaccepteerd als een alternatieve vorm van hulpverlening en begeleiding. 


Het was voor nogal wat wetenschappelijke beroepskrachten lastig om te aanvaarden dat er  een aparte hulpverleningstaak ontstond voor psychisch gezonde mensen die te maken hadden met functioneringsproblemen. Het was tientallen jaren gebruikelijk geweest om deze personen door de bril van de ziekteleer te gaan bekijken en vervolgens te gaan behandelen.


Deze nieuwe alternatieve psychotherapie/geneeswijze worden nog niet officieel erkend als wetenschappelijke psychotherapie, maar worden vaak wel als behandelmethode ingezet door diverse erkende psychotherapeuten. Het doel van alternatieve psychotherapie/geneeswijze is doorgaans echter van dezelfde strekking als bij wetenschappelijke psychotherapie: het verminderen of geheel wegnemen van geestelijke gezondheidsklachten van de cliënt.  


Voor de alternatieve psychotherapie/geneeswijze is het minder belangrijk of een methode of techniek wetenschappelijk bewezen is, maar meer gaat het erom, dat de praktijk bewezen heeft dat de behandelmethode of techniek goed past en werkt bij de cliënt. Uiteindelijk zal de keus op grond van persoonlijke overwegingen gemaakt worden. Niet de hulpverlener of behandelmethode staat centraal, maar de cliënt! 



Diversiteit en focus


Er zijn verwarrend veel soorten psychotherapie. De belangrijkste reden voor deze diversiteit is dat er vele tegenstrijdige opvattingen bestaan over hoe mensen in elkaar zitten en waar therapie daarom het best bij kan aankloppen.


Een groep therapeuten bijvoorbeeld vindt dat je vooral moet focussen op:


  • Menselijk gedrag
  • Terwijl een andere de denkprocessen het meest belangrijk vindt
  • Een derde groep begint bij voorkeur bij het lichamelijke en emotionele, en werkt van daar uit naar de rest van de persoon
  • Een vierde groep tenslotte zoekt het vooral in de interne dynamische processen 



Hoe kies je de juiste therapie?


Het vakmatig 'helpen' kan vandaag de dag op heel veel verschillende manieren. Er zijn meer dan 250 verschillende therapievormen. 

Het is voor  een cliënt bijna ondoenlijk om alle verschillende vormen van psychologische hulpverlening te inventariseren en te doorgronden.


Welke vorm van therapie sluit het beste aan bij de combinatie van je persoonlijkheid en datgene waarbij je geholpen wilt worden? 


  • Wat is het verschil tussen een counselor, psycholoog, psychotherapeut en een psychiater?
  • Wat is het verschil tussen wetenschappelijke psychotherapie en alternatieve psychotherapie/geneeswijze?
  • Wat houden de verschillende therapierichtingen in, waarbinnen elke individuele therapeut ook weer zijn eigen stijl heeft?
  • Klopt het beeld dat je van een bepaalde vorm van therapie hebt en heb je voldoende inzicht in je problematiek om een juiste keuze te maken?
  • En de meest belangrijke vraag: passen jij en de therapeut bij elkaar? 

       Is het tussen deze twee unieke mensen mogelijk om een vertrouwensband en een werkrelatie op te bouwen?


Praktijk "de brug naar morgen" is een contractvrije (onafhankelijk en vrijgevestigd) praktijk en kan je daarom een passend advies geven.



Effectiviteit van verschillende vormen van therapie


De juiste behandelmethode, techniek of therapie bestaat niet, evenmin de beste of de meest succesvolle. Dat is ook logisch want elk mens is uniek.

Ze hebben alle hun sterke- en minder sterke kanten. De meesten bestaan door de snel veranderende maatschappij en de daarbij horende nieuwe symptomen, in hun pure vorm niet meer. 

Velen hebben succesvolle delen van andere therapievormen overgenomen en geïntegreerd in de eigen manier van therapie bedrijven.

In het algemeen werken die vormen die passen bij de cliënt en zijn toegesneden op de problematiek.


De effectiviteit is vooral ook afhankelijk van de aard van de zogenaamde werkrelatie tussen de therapeut en zijn cliënt.

De therapeut van onze praktijk heeft geen standaard repertoire, maar zetten in waar op dat moment bij de specifieke cliënt nodig is (persoonlijk maatwerk). De therapeut kiest voor elke cliënt de meest geschikte hulpverlening of een mix om mee te werken. 


Verschillende vormen van therapie in de Praktijk voor GGZ en Mediation o.a.:

Aandacht- en Acceptatiegerichte Gedragstherapie, ACT

Uitgangspunt


Aandacht- en Acceptatiegerichte Gedragstherapie, ACT is een relatief nieuwe vorm (3e generatie) gedragstherapie die aan het eind van de 20 ste eeuw is ontwikkeld. In ACT worden cliënten geleerd zich te richten op zaken die ze op directe wijze kunnen beïnvloeden, zoals hun eigen gedrag, in plaats van controle proberen te krijgen over ervaringen die niet direct te beïnvloeden zijn, zoals emoties en gedachten.

Dit impliceert een acceptatiegerichte houding ten opzichte van deze emoties en gedachten. Kern van ACT is de filosofie dat het vechten tegen onvermijdelijke zaken uiteindelijk ten koste gaat van een waardevol leven.



De behandelingsmethode vindt plaats aan de hand van zes kernprocessen: 


1- Cognitieve defusie: het leren scheiden van cognities (kennis, ideeën of overtuigingen) en gedrag. Je kunt iets anders doen dan je gedachten je ingeven, wat je dus de keuzevrijheid geeft om het 'advies' dat je brein je geeft op te volgen, of niet.


2- Mindfulness: de vaardigheid om oordeelvrij in het hier-en-nu je ervaringen te observeren en te ondergaan zonder actie te ondernemen om ervaringen te vermijden, te controleren of vast te houden.


3- Acceptatie: leren te stoppen met vechten tegen onvermijdelijke zaken in het leven, waaronder ook menselijk leed.


4- Zelf-als-context: het jezelf leren zien in context (samenhang) met je omgeving, je problemen zijn niet wie je bent.


5- Verhelderen van waarden: bepalen wat echt waardevol is in het leven, zoals gezondheid, relaties, vriendschap, ontwikkeling, spiritualiteit, creativiteit et cetera.


6- Toegewijde actie of engagement: de bereidheid om je gedrag stap voor stap te veranderen in de richting van de waarden waaraan je jezelf verbonden hebt. 


Het model gaat ervan uit dat alle kernprocessen met elkaar in verband staan en niet los van elkaar gezien worden. In combinatie kan het toepassen van deze processen leiden tot het ultieme doel van ACT: psychologische flexibiliteit, ook psychische flexibiliteit genoemd.



Aandachtspunten


Aandacht- en acceptatiegerichte gedragstherapie, ACT (de derde generatie (cognitieve gedragstherapie) is een stroming binnen de gedragstherapie. De vorige twee generaties leggen het accent op rechtstreekse veranderingen van gedrag, emoties of gedachten.

De derde generatie richt zich op het leren van mindfulness-vaardigheden, acceptatie en het effectiever leren omgaan met emoties en cognities (gedachten) zonder deze rechtstreeks te willen veranderen.

Daarom wordt gesteld dat de derde generatie zich richt op het anders leren omgaan met gedachten en gevoelens, in plaats van op het veranderen van deze. Hierbij wordt meer dan bij andere stromingen gebruik gemaakt van experimentele technieken.


Het principe is simpel. Mensen komen in de problemen doordat zij slechte gewoontes aanleren en deze gewoontes kunnen zij alleen weer afleren. Doordat zij slechte gewoontes hebben gaan mensen ook slecht over zichzelf denken en voelen, waardoor de kans nog groter wordt dat ze hun slechte gewoontes blijven vertonen. De therapie is gericht op het aanpakken van een concrete klachten.


Aandacht- en Acceptatiegerichte Gedragstherapie, ACT wordt veelvuldig toegepast bij onder andere:


  • Angsten
  • Depressies
  • Dwang- en impulsstoornissen
  • Fobieën en trauma's 


Vaak is het een onderdeel van een bredere therapeutische aanpak, waarbij ook gesprekstherapie en directieve therapie wordt toegepast.


ACT is beïnvloed door boeddhistische inzichten in de onvermijdelijkheid van menselijk leed, maar staat verder volledig los van het boeddhisme en steunt theoretisch volledig op de Relational Frame Theory (RFT) een psychologische theorie die verklaart hoe menselijke vermogens tot het leggen van relaties tussen allerlei zaken leiden tot cognities (gedachten) taal en gedrag.

Wel wordt veel gewerkt met aandachtsgerichte oefeningen (mindfulness). Daarnaast wordt er veel gebruik gemaakt van metaforen, de therapeutische relatie, ervaringsoefeningen en humor.



Aandacht- en Acceptatiegerichte Gedragstherapie (ACT) binnen onze praktijk is curatief (helend) van karakter, doel- en resultaatgericht, relatief kortdurend en daardoor kostenbesparend. De cliënt bepaalt samen met de therapeut de te bereiken doelen en de efficiëntste weg er naar toe.  


Cliëntgerichte therapie

Het uitgangspunt


Het uitgangspunt van cliëntgerichte therapie is vaak persoonlijk ontwikkeling.

Dit heeft vanzelfsprekend meer zelfreflectie en zelfkennis tot gevolg. Behalve positieve eigenschappen, zal de cliënt ook negatieve eigenschappen van zichzelf leren erkennen. Het uiteindelijke doel hiervan is zelfaanvaarding, door middel van het ervaren van gedachten en gevoelens van binnenuit. Dit kan leiden tot een beter uitgebalanceerd leven.


Bij cliëntgerichte therapie therapie bepaald de cliënt zelf welke richting de therapie op gaat.

Het is de zogenaamde persoonsgerichte therapie. De therapeut biedt de cliënt zijn of haar sympathie, acceptatie, belangstelling en inlevingsvermogen. De therapeut bekritiseerd niet, maar luistert aandachtig naar de cliënt, en probeert te verhelderen wat er gezegd wordt.

Door de cliënt volledig te accepteren zoals die is, helpt de therapeut de cliënt zichzelf niet te veroordelen. De cliënt reflecteert samen met de therapeut over gedachten en gevoelens, maar de therapeut biedt geen directe adviezen en oplossingen.     


Cliëntgerichte therapie wordt daarom ook wel non-directieve therapie genoemd.

Alleen als de therapeut het idee heeft dat de ontwikkeling en persoonlijke groei geblokkeerd wordt, zal deze ingrijpen. Ook kan de therapeut klachten en problemen op een andere manier belichten, om zo de cliënt meer inzicht in zichzelf te geven. De cliënt zal worden aangemoedigd stil te staan bij gedachten, om gevoelens en emoties toe te laten, en om deze vervolgens te verwoorden. 

De therapeut speelt hierbij een ondersteunende rol.  

  

Aandachtspunten


Voorwaarde voor het slagen van deze therapievorm is dat de cliënt kan omgaan met het onder ogen zien van eventueel minder positieve eigenschappen van zichzelf. Ook is er een redelijke mate van eigen initiatief en zelfwerkzaamheid nodig.

Ook is de behoefte tot innerlijke zelfwaarneming en zelfreflectie een voorwaarde. 


Emotion Focused Therapy, EFT

Uitgangspunt


De theorie stelt de emoties van partners centraal binnen de relatie en streeft ernaar om een betere emotie-interactie tot stand te brengen tussen beide partners. Binnen deze methode staat de ontmoeting met de ander centraal. Dit betekent ook dat we werken met datgene wat er nu speelt, waar je nu last van hebt of wat je op dit moment bezig houdt. 


EFT is een empirisch ondersteunde  (gebaseerd op 25 jaar psychotherapie onderzoek), emotiegerichte, humanistische behandeling.

Het integreert persoonsgerichte- gestalt- en existentiële therapieën, maar dan vernieuwd met hedendaagse psychologische kennis, met name de emotionele theorieën. 

In EFT werkt de therapeut met de hele persoon, niet met een syndroom of een klacht, en geeft aandacht aan elke cliënt in zijn of haar uniekheid.

De EFT aanpak is daarom eerst en vooral cliëntgericht. Therapeuten nemen de hele persoon in aanmerking en zijn steeds gericht op het vormen van een supportieve, helpende relatie waarin de focus ligt op de wat voor de cliënt op dat moment het meest belangrijk is.

EFT is fundamenteel  cliëntgericht en experimenteel, maar een aantal aspecten zijn nieuw of zijn een verdere differentiatie van het ervaringsproces.  


Aandachtspunten


Bij EFT spelen emoties een cruciale rol in het psychisch functioneren en in psychotherapie in het bijzonder; zij vormen het fundament van hoe wij onszelf in de wereld beleven. Basaal is emotie een adaptieve vorm van informatieverwerking en een voorbereiding op actie.

Emotie wordt gezien als de creatieve en organiserende kracht in het leven van de mens.


Persoonlijkheids-verandering betekent voor EFT het (beter) leren benutten van en - waar nodig - herstructureren van emoties.

De primaire taak van de therapeut is de cliënt stimuleren om bij zijn gevoelservaringen stil te staan. Dit biedt de cliënt de mogelijkheid om nieuwe gevoelens tot zijn bewustzijn toe te laten, wat kan leiden tot o.a.:


  • Nieuwe inzichten
  • Een andere betekenisgeving
  • Ander gedrag


De therapeut helpt de cliënt dat in plaats van het vermijden of controleren van emoties, emoties juist vertellen wat belangrijk is in een situatie en dat emoties waardevol zijn als gids. Emoties zijn richtgevend, ze helpen ons bij het vinden van welke acties gepast, helpend en constructief zijn. 

Voor de therapie betekent het dat de therapeut de emoties van de cliënt kan gebruiken als een soort kompas, die de cliënt en de therapeut leidt naar wat belangrijk is en wat en wat de cliënt ermee moet doen.


De sleutel tot effectieve verandering is het faciliteren van de emotionele intelligentie van de cliënt door het uiten, exploreren, begrijpen en herstructureren van emoties binnen een warme, veilige empathische en ondersteunende relatie.    

  

Cognitieve Gedragstherapie, CGT

Uitgangspunt


Cognitieve Gedragstherapie, CGT is een mengeling van gedragstherapie met interventies die ontwikkeld zijn vanuit de cognitieve psychologie. 

De kern is de veronderstelling dat zogenaamde irrationele cognities (gedachten) zorgen voor disfunctioneel gedrag, zoals vermijdingsgedrag of agressie.

De technieken die gebruikt worden in de cognitieve gedragstherapie richten zich op het veranderen van de inhoud van deze irrationele cognities.

Daarnaast wordt gewerkt met technieken uit de klassieke gedragstherapie. Deze staan bij CGT echter ten dienste van het veranderen van de cognities (gedachten).


Cognitieve gedragstherapie, CGT is een vorm van psychotherapie die je - voornamelijk door oefeningen - leert om anders tegen problematische situaties aan te kijken en om er anders mee om te gaan.

In cognitieve gedragstherapie wordt het gedrag en de gedachten die de problemen in standhouden, besproken en behandeld.

De effectiviteit is gebleken uit wetenschappelijk onderzoek. Behandelingen zijn klacht- en probleemgericht en duren over het algemeen kort.


Voorbeelden


  • Ben je bang voor spinnen, kleine of grote ruimtes? Durf je de straat niet meer op?
  • Moet je dwangmatig controleren of je het gas hebt uitgezet of de voordeur op slot hebt gedaan? 
  • Raak je in paniek, omdat je een prestatie moet geven voor je collega's? Of heb je vliegangst of hoogtevrees?


Als deze angsten je normale, dagelijkse situaties als naar het werk gaan of boodschappen doen zo beïnvloeden dat je ze het liefst vermijdt, dan heb je hulp nodig. 



Hoe werkt Cognitieve Gedragstherapie, CGT


Samen met je therapeut ga je kijken in hoeverre jouw angst reëel is. Vervolgens stel je een lijst op met voor jouw angstige situaties in oplopende moeilijkheid. Daarna ga je stap voor stap deze situaties opzoeken om zo je angst te leren overwinnen.

Voor het slagen van de therapie is het belangrijk dat je vertrouwen hebt in je therapeut.


Bi cognitieve gedragstherapie gaat het om een open en gelijkwaardige relatie. De therapeut werkt nauw met je samen om tot verbetering van je klachten te komen. Hij of zij probeert zo direct en zo concreet mogelijk aan te sluiten bij jouw problemen en laat je er zelf aan werken met opdrachten.

De effectiviteit van cognitieve gedragstherapie is gebleken uit wetenschappelijk onderzoek. Behandelingen zijn klacht- of probleemgericht en duren over het algemeen kort. Het gaat vooral over moeilijkheden die nu spelen en veel minder over problemen die in het verleden hebben bestaan.



In de Praktijk voor GGZ en Mediation behandelen we onder Cognitieve Gedragstherapie, CGT een groot aantal klachten, denk hierbij aan:


  • Moeilijkheden die nu spelen
  • Depressie
  • Bun-out
  • Werkstress
  • Eetstoornissen en obesitas
  • Verslaving
  • Trauma's
  • Relatie- en gezinsproblemen
  • Persoonlijkheidsstoornissen
  • Psychoses

Cognitieve gedragstherapie, CGT binnen onze praktijk is curatief (helend) van karakter, doel- en resultaatgericht, relatief kortdurend en daardoor kostenbesparend. De cliënt bepaalt samen met de therapeut de te bereiken doelen en de efficiëntste weg er naar toe.   

Gestalltherapie

Uitgangspunt


"Gestalt" is het Duitse woord voor "geheel". In gestalttherapie wordt hiermee een "totaal" beeld bedoeld.

Bij dit totaalbeeld is het geheel, of gestalt, meer dan een optelsom van de delen waaruit dat geheel bestaat. De mens bijvoorbeeld, ervaart zichzelf ook als meer dan een optelsom van gevoelens, gedachten en vaardigheden. De wijze waarop de cliënt zichzelf als geheel ervaart staat centraal in de gestalttherapie. De psychische klachten waarvoor de cliënt in therapie is, vormen een deel van dit geheel.


Gestalttherapie gaat er vanuit dat psychische klachten voortkomen uit blokkades die persoonlijke groei verhinderen.

Het doel van gestalttherapie is deze blokkades op te heffen, zodat verdere persoonlijke groei weer mogelijk wordt en psychische klachten verminderen. 

Binnen de gestalltherapie kunnen de blokkades van waaruit psychische klachten ontstaan op verschillende manieren worden opgeheven.   

De therapeut biedt de cliënt bijvoorbeeld een veilige omgeving om emotionele ervaringen te verwerken of op een andere manier te beleven.

De verschillende behandelmethoden binnen gestalltherapie hebben telkens het karakter van een experiment. 



In de Gestalltherapie kunnen we de volgende kernpunten onderscheiden:


  • Gewaarzijn - Tijdens de therapie concentreert de cliënt zich bewust lichamelijk en zintuiglijk ervaren van zichzelf.
Door dit bewuste gewaar zijn kan de cliënt weer in contact komen met zichzelf. Hierdoor ontstaat een proces van innerlijke groei, waardoor de klachten verminderen. Om dit te bereiken, worden er tijdens de therapie verschillende methoden gebruikt. Zo kan de therapeut bijvoorbeeld de cliënt vragen uitspraken te herformuleren in de ik-persoon. Een andere methode is bewust lichamelijk ervaren van emoties.

  • Contact - De omgeving maakt deel uit van het geheel, of gestalt, van de cliënt. Daarom is het belangrijk dat de cliënt niet alleen leert in contact te komen met zichzelf, maar ook met de omgeving. Psychische klachten ontstaan volgens gestalltherapie vanuit een verstoord contact met de omgeving. Deze omgeving bestaat bijvoorbeeld uit familie, relaties, vrienden en de therapeut. 
Tijdens de therapie wordt er dus aandacht besteedt aan de beleving van het contact met anderen. Het contact met de therapeut kan hierbij gebruikt worden als oefensituatie. Ook kan de cliënt als oefening een denkbeeldige dialoog aangeven met een ander, waarmee de cliënt een conflict heeft.  
 

  • Hier en nu - Gestalttherapie neemt het hier en nu altijd als uitgangspunt. Redeneren en analyseren staan de zelf-ervaring in de weg.

Daarom wordt er gekeken naar hoe een klacht het leven op dit moment beïnvloed, in plaats van te kijken naar waarom de klacht is ontstaan.

Als startpunt van een therapiesessie wordt vaak het onderwerp genomen dat de cliënt op dat moment bezig houdt. 


  • Verantwoordelijkheid - Niemand kan verantwoording nemen voor gebeurtenissen en omstandigheden waar men geen hand in heeft.

Wel is iedereen verantwoordelijk voor de wijze waarop men zelf met dergelijke situaties omgaat. Daarbij wordt de cliënt in gestalttherapie geholpen.

De cliënt leert tijdens de therapie verantwoordelijkheid te nemen voor zichzelf, inclusief de psychische klachten.



Gestalltherapie binnen onze praktijk is curatief (helend) van karakter, doel- en resultaatgericht, relatief kortdurend en daardoor kostenbesparend.

De cliënt bepaalt samen met de therapeut de te bereiken doelen en de efficiëntste weg er naar toe.

  

Integratieve Psychotherapie, IP

Uitgangspunt


Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat elke onderzochte therapievorm min of meer even goed werkt, mits het aansluit bij de problematiek en past bij de cliënt. Een behandelingsmethode die voor iedereen werkt bestaat helaas niet en dat is ook logisch. Elk mens is namelijk uniek en heeft een andere (therapeutische) benadering nodig om vooruitgang te kunnen boeken.

Een van de belangrijkste uitgangspunten van Integratieve Psychotherapie, IP: elke cliënt zijn eigen therapie, een unieke benadering. 


Denk hierbij aan o.a.:


  • Integratieve aanpak


Integratieve psychotherapie, IP is een veelzijdige en zeer breed inzetbare vorm van psychotherapie voor psychische klachten.

Ze is altijd in ontwikkeling en voegt belangrijke stromingen binnen de psychotherapie samen op basis van onderzoek en ervaring. 

IP is een holistische therapie, dat betekent dat ze naar de mens als geheel kijkt. Het geheel van fysieke, gedragsmatige, emotionele, geestelijke (gedachten), sociale- en existentiële kanten.

  • Integratie in de praktijk


In de theorie werken we in principe toe naar integratie op psychisch niveau. Dat wil zeggen dat de verschillende delen en kanten die je in jezelf kunt ervaren, samenkomen. Denk bijvoorbeeld aan: ik wil meer sporten/studeren/tijd aan mijzelf besteden, assertief zijn et cetera, maar toch lukt dat niet.

Als je aan de ene kant wel wil en aan de andere kant ook weer niet.


Je kunt je voorstellen als je zo'n intern conflict oplost (zo heet dat), je meer toekomt aan dat wat je echt wilt en meer energie en voldoening ervaart.

Een ander voorbeeld: voor als je dat wat zegt, is zorgen voor hereniging met je innerlijk kind, zodat zijn of haar eigenschappen altijd toegankelijk voor je worden (bijvoorbeeld creativiteit) en je tegelijkertijd beschikking houdt over je kwaliteiten en vaardigheden als volwassene, ook wanneer dat anders lastig was.


  • Behandeling van de kern van het probleem


 Integratieve psychotherapie, IP betekent therapie op maat. Therapie die aansluit op de doelen, behoeften en het tempo van de cliënt, zodat hij of zij tot zijn recht komt en optimaal kan groeien. Klachten worden in de kern aangepakt door deze rechtstreeks te benaderen en aan te spreken 

(o.a.: in het onbewuste), zodat je een diepe verandering teweeg brengt.


Een aantal voorbeelden waarmee gewerkt kan worden: actieve imaginaties/visualisatie, miniopstelling, creatief, gesprek, dialoog, coaching (praktische aanpak), et cetera. De resultaten van dit proces zijn per persoon heel verschillend.


Maar kenmerkend is o.a.:


  • Meer energie voelen
  • Meer bewust leven in het hier en nu
  • Meer vrijheid in doen en laten ervaren
  • Het heden zien voor wat het is, zonder filters en illusies
  • Meer in contact zijn met wie je echt bent
  • Je onafhankelijker en meer volwassen voelen
  • Vaker en intenser "heden gevoelens" als blijdschap, liefde, verbinding, vreugde, compassie, rust, ontroering en geluk beleven
  • Steeds minder angst, boosheid en negativiteit ervaren
  • Meer het leven leven dat bij je past (qua werk, relatie en bezigheden).


Rol van de cliënt en algemeen therapiedoel 

De cliënt wordt gezien als de expert van zijn eigen klachten en ook in het oplossen daarvan. Hoe kan dat?
De therapeut begeleidt in het ontdekken van de krachten en gezonde delen van de cliënt en stimuleert tot het inzetten van die eigen (innerlijke) hulpbronnen en creativiteit.  

Omdat de cliënt dus zelf leert klachten aan te pakken en op te lossen, kan hij of zij na afloop zijn eigen therapeut zijn.
De cliënt zal daarom juist veel zelf aan de slag gaan, zo heeft de cliënt maximaal profijt van de behandeling en kan hij of zij nadien zelfstandig verder. De cliënt weet het, wil het, kan het en doet het zelf.  
 

Integratieve  psychotherapie, IP binnen onze praktijk is curatief (helend) van karakter, doel- en resultaatgericht, relatief kortdurend en daardoor kostenbesparend. De cliënt bepaalt samen met de therapeut de te bereiken doelen en de efficiëntste weg er naar toe. 

Neuro Linguïstisch Programmeren, NLP 

Uitgangspunt


Neuro linguïstisch programmeren, NLP kan gezien worden als een verzameling technieken om een probleemsituatie te onderzoeken en aan te pakken. Hierbij richt NLP zich voornamelijk op concrete emotionele- en communicatieve problemen. 

Aangezien NLP niet gebaseerd is op een specifieke theorie over het ontstaan van psychische klachten, is NLP van oorsprong geen psychotherapie.

Behalve als therapie, wordt NLP onder andere ook in het bedrijfsleven toegepast, als onderdeel van trainingen en cursussen.


NLP richt zich altijd op de waarneming van een probleem. Volgens NLP is onze waarneming van de wereld om ons heen, en dus ook van onze problemen, altijd subjectief. De waarneming is volgens de NLP theorie als een systeem, waarin sommige elementen van de werkelijkheid op de voorgrond staan, en andere elementen meer op de achtergrond staan of zelfs vertekend zijn. Op deze manier creëert men een eigen model van de werkelijkheid.


In NLP leert de cliënt alle elementen uit het systeem te overzien, waardoor er andere manieren van waarneming mogelijk worden.

Daarbij probeert men te onderzoeken of er elementen in het systeem zijn die een probleem veroorzaken of in stand houden, doordat ze teveel op de voorgrond of achtergrond staan of vertekend zijn. 

Als dat het geval is, stelt NLP zich tot het doel het systeem opnieuw te ordenen, zodat er een nieuwe balans ontstaat.

Zo kan het eigen model van de werkelijkheid worden aangepast, en kunnen problemen worden opgelost door de context ervan te veranderen.



NLP: theorie en praktijk


De term "Neuro Linguistisch Programmeren" geeft al in grote lijnen de theorie-methode weer. De term is in drie delen te ontleden:


1- Neuro - Het woord neuro is een afgeleide van neuron, dat zenuwcel betekent. 

NLP gaat ervan uit dat innerlijke ervaringen door middel van neuro logische, oftewel zintuiglijke, processen worden beleefd. Alles wat men voelt, denkt en ervaart komt volgens NLP dus voort uit het zenuwstelsel.


2- Linguistisch - Linguistisch betekent taalkundig.

Door middel van taal structureert men volgens NLP de ervaringen, oftewel de neurologische processen. Uit deze ordening door taal ontstaat een systeem van ideeën, overtuigingen, herinneringen en verwachtingen. Een dergelijk systeem wordt een wereldmodel genoemd.


3- Programmeren - In NLP staat programmeren voor het reorganiseren van het eigen systeem, het wereldmodel.

Ervaringen die zich hebben vastgezet in dat wereldmodel kunnen opnieuw worden georganiseerd en gelabeld. Deze nieuwe "programmering" kan

leiden tot een andere beleving van ervaringen en nieuwe mogelijkheden in de interactie met de omgeving.


Wanneer men een psychisch of communicatief probleem heeft en daar zelf niet de juiste oplossing voor kan vinden, kan dat komen omdat men dat probleem benaderd vanuit een bepaalde invalshoek. Een NLP therapeut zal proberen de blik van de cliënt op de situatie te verruimen, zodat de cliënt het probleem vanuit een ander oogpunt kan beschouwen. Wanneer dit lukt, kunnen er zich nieuwe oplossingen aanbieden.



NLP methoden en technieken


Het doel van NLP is het verruimen van de blik van de cliënt, zodat nieuwe oplossingen zich kunnen aandienen.

De manier waarop dit doel bereikt wordt verschild echter per cliënt en per NLP therapeut. Binnen NLP bestaat er geen vast behandelschema.

Wel zijn er enkele overeenkomsten in behandelingstechnieken te onderscheiden.


  • Met behulp van anchoring leert de NLP cliënt specifieke emoties op ieder gewenst moment op te roepen. 
Hierdoor denkt de cliënt aan een concreet beeld van een ervaring of herinnering die gekoppeld is aan een positieve emotie zoals ontspannenheid of blijdschap. Door oefening raakt dit beeld sterk gekoppeld aan de emotie. dit stelt de cliënt in staat op ieder willekeurig moment de gewenste emotie op te roepen door aan het beeld, oftewel het anker, te denken.


  • Met deze deze NLP techniek leert men zich verplaatsen in de positie van een ander. Door een probleem denkbeeldig vanuit het standpunt van een ander te beleven, kunnen er nieuwe invalshoeken worden ontdekt. De cliënt kan op deze manier bijvoorbeeld het standpunt van een objectieve buitenstander innemen, of van een persoon waarmee er een conflictsituatie is. Via deze techniek ontwikkelt de cliënt een groter inzicht in de eigen gedragspatronen.

  • Bij reframing wordt een probleemsituatie vanuit een andere invalshoek benaderd door het kader van het probleem te veranderen. 
Zo kan men bijvoorbeeld een ingrijpende levensverandering die als negatief werd ervaren, gaan zien als een nieuw begin.

     

  • NLP maakt soms gebruik van de techniek talking to parts. Hierin gaat de cliënt een innerlijke dialoog met delen van zichzelf aan.
Doel hierbij is een vergroting van het zelfinzicht. 



Resultaat


NLP lijkt vooral succes te hebben bij problemen die voortkomen uit de inter-actie met anderen. De nadruk ligt hierbij vaak op snelle resultaten.

Vanwege dit concrete karakter is het onduidelijk of dat NLP geschikt is voor cliënten met ernstiger emotionele klachten. 


NLP binnen onze praktijk is curatief (helend) van karakter, doel- en resultaatgericht, relatief kortdurend en daardoor kostenbesparend. gg

De cliënt bepaalt samen met de therapeut de te bereiken doelen en de efficiëntste weg er naar toe.  


Systeem therapie en Systemisch werken

Uitgangspunt


Systeemtherapie is een vorm van psychotherapie waarbij de problematiek van de cliënt wordt bezien in de complexe samenhang met "het systeem".

Systeemtherapie kan zowel bij individuele cliënten als ook bij relaties en gezinnen ingezet worden. 'Systeem' is een term die staat voor alles wat een belangrijk onderdeel van de omgeving/leefwereld van de cliënt uitmaakt. Dit kunnen zijn o.a.:

  • gezin 
  • relatie 
  • familie 
  • vrienden 
  • maar ook maatschappelijke positie, cultuur (religieuze) overtuigingen e.d. zijn belangrijke factoren binnen 'het systeem'.  



Doel van systeemtherapie


Een belangrijk doel van systeemtherapie is om zicht te krijgen op de interacties van de cliënt met zijn of haar 'systeem'en de samenhang met de aanmeldklacht. Kenmerkend hierbij is dat belangrijke personen van de betrokkenen (wanneer nodig) vaak uitgenodigd worden bij de gesprekken.

Soms is het ook belangrijk om uit te zoeken welke belangrijke patronen er vanuit het verleden zijn íngesleten'.

Vervolgens wordt gekeken hoe de samenhang van 'het systeem' kan worden beïnvloed ten gunste van de aanmeldklacht. 



Systeemtherapie als relatie- en gezinstherapie


Systeemtherapie is ook erkend als gezins- en relatietherapie. Het gezin is daarbij het systeem, waarvan een persoon lid is door biologische, wettelijke, affectieve, geografische en historische banden. Volgens de stichters van systeemtherapie zijn menselijke problemen in de kern problemen die ontstaan tussen personen die lid zijn van dit systeem.

Het onderliggende idee is immers dat als in een systeem (gezin, partnerrelatie, ...) een van de leden een probleem heeft, ook het hele systeem ontwricht wordt. Omgekeerd kan men een individu helpen door het systeem waarin hij of zij leeft te versterken.


Bij relatie- en gezinstherapie wordt een probleem zo gedefinieerd dat een ieder zich erin terug kan vinden en ieder persoon de kans ziet om te groeien naar een betere manier van omgang naar elkaar, de problemen opheffen of anders gaan beleven. 

Het gaat er niet om wie er gelijk heeft, maar een goede manier te vinden elkaar te verstaan.



Systeemtherapie enSystemisch werken


In systeemtherapie en systemisch werken ga je ervan uit dat een mens niet alleen op de wereld is en dus altijd onderdeel uitmaakt van een of meerdere systemen. Een tweede veronderstelling is dat problemen niet zomaar, zonder reden ontstaan (ze hebben een functie) en de mensen met problemen houden die in stand door vast te blijven zitten in het systeem wat ziekmakend is.

Door in dat ziekmakende systeem, in de interactie in dat systeem, zaken te veranderen, kunnen de ziekmakende relaties veranderen in meer gezonde.


Systeemtherapie en systemisch werken worden veel gebruikt in relatie- en gezinstherapie. Systemisch werk is dan die vorm, waarbij aandacht is voor de interactie in het hier en nu, tussen de therapeut en cliënt. Systeemtherapie is wat dat betreft terughoudender.



Systeemtherapie als Transactionele analyse, TA


Transactionele Analyse, TA is een therapie die vooral gericht is op praktische gerichte persoonlijke groei en verandering, en daarbij de interactie tussen mensen als eerste aangrijpingspunt neemt. Het omvat ook een theorie over hoe mensen psychisch in elkaar zitten en hoe psychische problemen ontstaan.



Systeemtherapie als transculturele (systeem)therapie


Transculturele (systeem)therapie is hulpverlening gericht op de behandeling van problemen die ontstaan in de acculturatie van cliënten met een niet westerse achtergrond of bij mensen die in twee of meerdere culturen opgegroeid zijn.

Veel 'gewone' problemen van migranten of kinderen van migranten hangen vaak samen met hun migratie en soms ook gedwongen migratie..

Het leven tussen twee culturen is een extra opgave die 'niet 'migranten' niet kennen.


Het niet wonen in een eigen vertrouwde cultuur en omgeving maakt soms ook het oplossen van problemen ingewikkelder of doet bepaalde problemen ontstaan. Transculturele benadering helpt je om deze problemen beter te begrijpen en te hanteren.

Hierbij zullen wij je met eventuele belangrijke derden, culturele en religieuze aspecten uit je achtergrond betrekken.



Systeemtherapie en systemisch werken binnen onze praktijk is curatief (helend) van karakter, doel- en resultaatgericht, relatief kortdurend en daardoor kostenbesparend. De cliënt bepaalt samen met de therapeut de te bereiken doelen en de efficiëntste weg er naar toe.  


Voice Dialoque

Uitgangspunt


De theorie achter Voice Dialoque is dat iedere persoonlijkheid bestaat uit deelpersoonlijkheden, binnen voice dialoque vaak de verschillende 'íkken' genoemd. Elke van deze deelpersoonlijkheden is uniek: het heeft een eigen gedrag, gedachten, wensen, gevoelens en bewustzijn.

De deelpersoonlijkheden zijn in de loop van ons leven, met name in de vroege jeugd ontstaan uit noodzaak.


Wanneer een kind merkt dat bepaalde gedrag- en gedachtepatronen meer gewaardeerd worden of meer opleveren dan andere, zal het bepaalde kanten van zijn of haar persoonlijkheid sterker gaan ontwikkelen. Vanaf dat moment treden er één of enkele kanten van de persoonlijkheid op de voorgrond. Tegelijkertijd zullen andere deelpersoonlijkheden op de achtergrond raken: zij worden genegeerd of zelfs ontkend en verstoten.


Dit heeft als gevolg dat men volledig leeft vanuit één enkele dominante deel-persoonlijkheden, die in voice dialoque wel de 'primaire deelpersoonlijkheden/primary selves' worden genoemd. De onderdrukte deelpersoonlijkheden, die binnen voice dialoque 'sub-persoonlijkheden' genoemd worden, hebben daardoor geen inbreng meer in het dagelijks leven.

Deze eenzijdige ontwikkeling van de persoonlijkheid volstaat soms niet meer. Er is dan sprake van een verstoorde balans tussen de verschillende kanten van de persoonlijkheid.



Aandachtspunten


"Voice dialoque" wat vrij vertaald "dialoog met de innerlijke stemmen" betekend, probeert de balans tussen de verschillende deelpersoonlijkheden te herstellen. Door sub-persoonlijkheden uit te lichten en met hen in gesprek te gaan, krijgen de onderdrukte deelpersoonlijkheden letterlijk opnieuw een stem. Na een geslaagde voice dialoque is de cliënt zich weer bewust van zijn of haar deelpersoonlijkheden, en de functies die deze kunnen vervullen.

Met dat bewustzijn ontstaat er een nieuw verworven vrijheid: men is niet meer gebonden aan een enkele primaire-deelpersoonlijkheid en heeft voortaan de keuzemogelijkheid om ook te luisteren naar sub-persoonlijkheden.


Tijdens de voice-dialoque sessie zit de cliënt (werker) aanvankelijk tegenover de therapeut (begeleider of facilitator).

Wanneer beide partijen gewend zijn aan elkaars aanwezigheid en er een ontspannen sfeer is ontstaan, begint de daadwerkelijke voice dialoque. 

Daarbij wordt eerst vastgesteld wat de cliënt (werker) wil behandelen. Het onderwerp van een voice dialoque kan alles zijn uit de beleveniswereld van de cliënt (werker): psychische klachten, specifieke gevoelens of gedachten, terugkerende dromen of fantasieën.  

 


Voice dialoque binnen onze praktijk is curatief (helend) van karakter, doel- en resultaatgericht, relatief kortdurend en daardoor kostenbesparend.

De cliënt bepaalt samen met de therapeut de te bereiken doelen en de efficiëntste weg er naar toe.